سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سبک زندگی

بهترین سن آموزش شنا برای کودکان

ورزش شنا فوایدی برای کودکان دارد و آموزش شنا به کودکان باید در زمانی مناسب اتفاق بیافتد، در ادامه از نکات ایمنی مهم، باید و نبایدها و بهترین سن آموزش شنا برای کودکان مطلع می شوید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

آشنایی با هدایای مناسب خانم ها

سعی کنید برای خانم ها به تناوب کادو بخرید، چون واقعا عاشق کادو گرفتن هستند. هر ماه و هر هفته. هدیه دادن و هدیه گرفتن در ذات خود کار جذاب و هیجان انگیزی است.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

همه سوالات شما در مورد دستگاه اس ال وی بارداری

دستگاه اس ال وی با قرار گرفتن در بیضه می تواند سلول های اسپرم را کاهش دهد و از بارداری ناخواسته جلوگیری کند و هیچ گونه عوارض جانبی بر انزال و نغوظ ندارد.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

مدل مو جدید مجلسی دخترانه و زنانه

هر دختر خانمی دوست دارد مدل مو جذاب و شیکی داشته باشد پس همواره دنبال جدیدترین و بهترین مدل مو دخترانه هستند ، در بین دختر خانم ها مدل مو و نحوه مدل دادن به ان در اولویت اول ظاهر انها می باشد و به این قضیه اهمیت زیادی می دهند ، به همین خاطر ما در این پست بهترین مدل مو دخترانه را شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس هایی که نباید آقایان در مراسم عروسی بپوشند

وقتی به مراسم عروسی دعوت میشوید اولین چیزی که به ذهن تان میرسد لباسی است که باید بپوشید، لباس هایی که در ادامه معرفی میکنیم اصلا گزینه مناسبی نیستند.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

جشن تولد حمیرا ریاضی در کافه امیرحسین مدرس

حمیرا ریاضی بازیگر سینما و تلویزیون کشورمان صفحه اینستاگرامش را با انتشار عکس هایی از جشن تولدش در کافه امیرحسین مدرس به روز کرد.

ادامه مطلب
سایر

تبلیغات در سایت بلاک مگ

یکی از مهمترین قسمت های موفقیت کسب و کار های اینترنتی تبلیغات گسترده در اینترنت است ، سایت بلاک مگ به عنوان مرجع تخصصی خدمات عروسی با بهترین و بهینه ترین تعرفه ها کسب و کار عروسی شما را در سرتاسر کشور به عروس و داماد هایی که در شرف عروسی هستند معرفی می کند و به کسب و کار شما رونق می بخشد ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

آتلیه عروسی و عکاسی

در مراسم عروسی یکی از بخش های مهم انتخاب یک آتلیه عروسی مناسب جهت عکاسی و فیلم برداری از مراسم عروسی می باشد که عروس و داماد های توجه خاصی به این موضوع دارند ، وبسایت بلاک مگ برای راحتی کار عروس و داماد ها بانک آتلیه عروسی و عکاسی راه انداخته است که ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

عکاسی عروسی و آتلیه عروس

یکی از مهم ترین قدم های هر عروسی و داماد برای مراسم عروسی انتخاب یک آتلیه عروس خوب و رزرو کردن بهترین آتلیه عروس برای عکاسی و فیلم برداری مراسم عروسی می باشد ، ما در این مطلب بهترین آتلیه های عروس را به شما عروس و داماد های عزیز معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب

سراسر وب

فرهنگ و هنر

بازیگران زن ایرانی که با گذر زمان جذاب تر شدند

بسیاری از بازیگران زن ایرانی با گذر زمان تغییرات زیادی در چهره شان به وجود آمد و به جذابیت هایشان اضافه شد، در ادامه این مطلب عکس هایی از هنرمندانی که با گذر زمان جذاب تر شدند را مشاهده میکنید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

کاهش استرس در برنامه‌ریزی عروسی

برنامه‌ریزی برای عروسی می‌تواند بسیار پر استرس باشد : فشار مالی, احساسات, محدودیت‌های زمانی ، تاریخ, فشار از خانواده و دوستان را تنظیم کردید ، بنابراین در اینجا چند نکته در مورد اینکه چطور می‌توانید این عوامل استرس زا را کاهش دهید و در حین برنامه‌ریزی مراسم عروسی آرامش داشته باشید.

ادامه مطلب
سایر

تشریفات مجالس چیست

واژه ای که در مواقع عروسی به گوشمان می خورد تشریفات مجالس است که این واژه به معنی این است که کارها و برنامه ریزی هایی که عروس و داماد ها برای برگذاری مراسم عروسی خود انجام می دهند ، این برنامه ریزی ها شامل موارد زیادی می شوند از جمله اجاره تالار عروسی ، باغ تالار ، مزون لباس عروس ، دسته گل عروسی ، ما در این مطلب از دنیای مجله عروسی در مورد تشریفات مجالس با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

جرم گیری دندان در خانه با روشی آسان و در دسترس

اگر دندان هایتان زود به زود جرم میگیرند و زرد می شوند هر روز سیب بخورید این میوه دندان ها را جرم گیری می کند البته روش های دیگری برای رفع زردی دندان ها وجود دارد.

ادامه مطلب
 روانشناسی

روانشناسی ازدواج

انتخاب همسر، انتخاب شریک همیشگی زندگی، نیمه گمشده، همه ما با این عبارات آشنا هستیم. تقریبا برای همه ما مهمترین رویداد زندگی، انتخاب همسر ایده آل است. بدین منظور افزایش آگاهی و بهبود توانایی افراد در انتخاب شریک زندگی شان، مقوله مهمی است که روانشناسی ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

مدل شینیون مو برای صورت های کشیده

ما در بعضی از مراسم ها مانند عقد و عروسی علاوه بر عروس خودمان نیز به روش های مختلفی آرایش می کنیم ، در بعضی از مجالس مدل های شینیون مو مدل های مختلفی دارد مانند باز ، نیمه باز ، بسته ، شلخته ، یکی از جذاب ترین مدل های شینیون مو شینیون شلخته می باشد که مدل موی متفاوت و جذابی را برای شما درست خواهد کرد که ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

روانشناسان برای برخورد با افراد مغرور

در اطراف همه افرادی خودخواه و مغرور هستند که با رفتارهایشان باعث نابودی اعتماد به نفس شما می شوند و شما باید با برخوردی مناسب با این افراد ارتباط برقرار کنید.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

کیک میوه ای خانگی

شما می توانید کیک میوه ای را با روش های مختلف و با انواع میوه های خوشمزه درست کنید که در بیشتر کیک های میوه ای از میوه های خشک و شیرینی و شکری درست می شوند ، که یکی از راحت ترین روش ساخت کیک میوه ای با آب میوه است که ما در ادامه مطلب آموزش درست کردن کیک میوه ای را به شما اموزش می دهیم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

رزرو تالار عروسی

یکی از مهم ترین دغدغه های هر عروس و داماد رزرو کردن تالار عروسی برای مراسم عروسیشان است که استرس های زیادی به عروس و داماد وارد می کند ، وبسایت بلاک مگ جهت راحتیه کار شما عروس و داماد های عزیز سیستم رزرو تالار عروسی را در اختیار شما قرار داده است و شما می توانید در هر نقطه از ایران تالار عروسی خود را طبق شرایط خود پیدا کرده و به راحتی تالار عروسی مورد نظر را انتخاب و از طریق فرم مورد نظر رزرواسیون تالار عروسی را انجام داده ...

ادامه مطلب

مطالب جالب

مد و استایل

گرانقیمت ترین لباس عروس ها در دنیا

لباس های عروس با رنگ طلایی در دنیای امروزی مد شده اند ! اگر می خواهی روز بزرگ عروسی خودت بدرخشی ، با این ۶ تا لباس عروسی که باعث درخشش و زیبایی شما می شود رو امتحان کن . در این مطلب گرانقیمت ترین و شیکترین لباس عروس ها در دنیا را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
مذهبی

نحوه صحیح استخاره گرفتن با قران

نحوه صحیح استخاره گرفتن مستلزم رعایت نکاتی می باشد که در این بخش با آنها آشنا می شوید همچنین بهترین زمان استخاره را در این مطلب بخوانید.

ادامه مطلب
مذهبی

4 دلیل مهم جهنمی شدن انسان چیست؟

طبق آیات قرآن کریم در روز قیامت بین بهشتیان و اهل جهنم گفتگویی در می گیرد که به چهار دلیل اصلی جهنمی شدن اشاره میکند.

ادامه مطلب
مذهبی

علت و چگونگی شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)

ایام فاطمیه زمان مناسبی است برای اینکه اطلاعات جامعی را درباره چگونگی شهادت حضرت فاطمه الزهرا (س) بدست آوردید.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

روش ترک سیگار با لیمو

در روزگاری که تبلیغات بسیاری از طریق رسانه ها برای ترک سیگار انجام می شود یک راه حل طبیعی و بدون هیچ عوارضی می تواند باعث روحیه دادن و ترک کامل سیکار برای افراد سیگاری بسیار مفید باشد.

ادامه مطلب
 روانشناسی

بررسی روابط دوستی دختر و پسر از نظر روانشناسی

دوستی دختر و پسر هایی که هدف های غیر از ازدواج دارند پایدار نیستند و فقط باعث وابستگی و ایجاد مشکلات در زندگی هر دو طرف می شود.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

سلامت پوست صورت خانم ها

برای بعضی از خانم ها حتی یک روز معمولی هم با مراسم خاصی آغاز می شود؛ ابتدا صورت خود را با یک مرطوب کننده پاک می نمایند، سپس یک کرم ضد آفتاب و مقداری هم پودر می زنند، و بعدا چشمان خود را نیز با انواع سایۀ چشم و قلم و ریمل، آرایش، مطابق به سلیقه خود آرایش می نمایند. ما در این مطلب راه و روش های حفظ سلامت پوست خانم ها را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب
 خودرو

راهکار برای نگهداری از خودرو در تابستان

با نزدیک شدن به تابستان ممکن است به دلیل گرمای زیاد هوا، خودروی شما دچار مشکل شود. برای پیشگیری از این موضوع لازم است که برای نگهداری از خودرو در تابستان نکاتی را در نظر بگیرید.

ادامه مطلب
سایر

گل فروشی تهران

دسته گل عروسی و شاخ گل عروسی همواره مورد توجه خانم های عزیز بوده و همیشه خواهان یک دسته گل عروسی مناسب برای مراسم عروسی هستند ، انتخاب یک دسته گل عروسی و یک گل فروشی مناسب را دست ما بسپارید ، وبسایت بلاک مگ برای راحتی کار عروس و داماد ها بانک گل فروشی را راه اندازی کرده است که بانک گل فروشی ...

ادامه مطلب