سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


کتاب آشپزی

خورشت بامیه ؛ طرز تهیه کامل خورشت بامیه

در اواسط پخت بامیه و نمک و زرد چوبه و رب را به آن اضافه کنید. بامیه را تاحدی بپزید که له نشود. لیمو عمانی را با پوست قطعه قطعه کرده و ... برای پخت خورش بامیه لذیذ و دلچسب با آشپزخانه بلاک مگ همراه ما باشید.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

پرویز پرستویی در کنار پسرش

عکسی از پرویز پرستویی بازیگر پیشکسوت کشورمان در کنار پسرش منتشر شد که شباهت عجیب پدر و پسر بسیار حیرت انگیز بود.

ادامه مطلب
مد و استایل

چجوری یه ساعت مچی خوب بخریم ؟

اگر قصد خرید ساعت دارید باید قبل از آن شناخت کافی از انواع ساعت مچی زنانه و مردانه را داشته باشید و در هنگام خرید برای انتخاب بهترین ساعت به نکاتی هم توجه کنید.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

انواع مدلمدل کیک عروسی شیک برای همه سلیقه ها

زمانی که نوبت انتخاب کیک عروسی شما می‌رسد ، حقایق دیگری در نظر گرفته می‌شود : ظرفیت ، سلیقه ، ظاهر و سبک . تلاش برای تیک زدن همه جعبه‌ها می‌تواند بسیار سخت باشد و کارهای زیادی در برنامه‌ریزی عروسی انجام دهید ، اما استرس نداشته باشید . ما دوست داریم با به اشتراک گذاشتن برخی از الهامات به شما کمک کنیم ، در اینجا ۱۰ ایده کیک عروسی برای سبک‌های مختلف وجود دارد ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

نکاتی در خصوص دوران بارداری

دوران بارداری، دوران مهمی است که خانمها برای عبور موفق از آن و حفظ سلامتی خود و نوزادشان، نیازمند دانستن و رعایت نکاتی هستند. از جمله این نکات، توجه به رژیم غذایی، خواب کافی، استفاده از لوازم آرایشی و ...

ادامه مطلب
سایر

بهترین دسته گلهای عروسی

اگر شما دسته گل عروسی را دوست داریئ ، می توانید این ۶ دسته گل عروسی را برای سال ۲۰۱۹ مورد ستایش قرار خواهید داد ! در اینجا بهترین دسته گلهای عروسی گرداوری شده‌است که می توانید از آنها ایده بگیرید ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

جوانسازی پوست با ماسک جلبک دریایی

حتما شنیده اید که برای زیبایی ، جوانی ، شفافیت و درخشان شدن پوست ماسک جلبک دریایی بسیار توصیه می شود . قبل از استفاده از این ماسک گیاهی روش آماده کردن آن را بیاموزید.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

راه های تشخیص شارژر اصلی و تقلبی

شارژرهای تقلبی در بازار به وفور وجود دارند و استفاده از آن‌ها خطرناک است اما راه‌های زیادی برای تشخیص شارژر اصلی و تقلبی وجود دارد که از آن جمله می‌توان به وزن، لوگو، کیفیت ساخت و... اشاره کرد.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

نکاتی درباره آرایش عروس

در مراسم عروسی مهمترین چیزی که وجود دارد آرایش عروس می باشد و عروس خانم ها باید توجه زیادی را قبل از رفتن به آرایشگاه نسبت به این موضوع داشته باشند ، ما در این مطلب از مجله عروسی نکات مهم در رابطه با آرایش عروس را با شما در میان می گذاریم تا شیکترین آرایش را در روز مراسم عروسی داشته باشید ...

ادامه مطلب

سراسر وب

مد و استایل

خانم هایی که بالاتنه چاق دارند چگونه لباس بپوشوند؟

خانم هایی که بالاتنه چاق و بزرگی دارند باید طوری لباس بپوشند که چاقی بالاتنه را مخفی کنند، پنهان کردن چاقی بالاتنه با رعایت چند نکته امکان پذیر است.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

روشی برای از بین بردن موهای زائد بدن

موهای زائد معمولا به موهای غیر از موی سر، ابروها و مژه ها گفته میشود. همه ما چه مرد و چه زن وقت زیادی را به از بین بردن آنها به روشهای مختلف اختصاص میدهیم؛ روشهای موقت و دائمی برای رهایی از آنها وجود دارد که هر کدام خوبی ها و مضراتی دارند. در این مقاله درباره روشهای گوناگون و عوارض احتمالی آنها صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

ترفند خاموش نشدن لپ تاپ در دانلود شبانه

با ترفندی کاربردی که در ادامه به شما آموزش خواهیم داد نکات جالبی از قبیل قرار دادن لپ تاپ در حالت کم مصرف در حین دانلود شبانه و خاموش نشدن لپ تاپ با بستن درب و ... را فرا خوهید گرفت.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

محبوب ترین ستاره های زن 2018 در آمار جستجوی گوگل

محبوب ترین ستاره های زن در سال 2018 طبق آمار جستجوی گوگل معرفی شدند و در میان آنها نام شکیرا ، ریحانا و مدونا دیده میشود.

ادامه مطلب
 خودرو

جدیدترین گل آرایی ماشین عروس

از اهمیت شب عروسی و مراسم آن هر چه بگوییم شاید کم باشد، اتفاقی که روند آینده زندگی ما را مشخص میکند و خاطراتش برای همیشه در ذهنمان میماند. در این میان مهم است که هزینه هایمان را به شکل صحیح مدیریت کنیم تا مراسمی رویایی داشته باشیم تا همه درباره آن صحبت کنند و زیر بار قرض و بدهی هم نرویم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

عطر مناسب مراسم عروسی

آخرین باری را که عطر خاصی از دوران کودکی و یا یک مکان خاص به یاد می‌آورید چه زمانی بود ؟ تحقیقات نشان داده‌اند که حس بویایی ما دلیل عاشق بودن ما است . عطری که توسط بدن ما تولید می‌شوند توسط جنس مخالف انتخاب می‌شوند و ما بوی طبیعی کسانی را پیدا می‌کنیم که با ما جذاب‌تر هستند . بوی ارتباط عاطفی قوی با حافظه دارند و ما تمایل داریم که عطرها را به مکان‌ها و احساسات خاص گره کنیم . چه راه بهتری برای به خاطر سپردن ازدواج خود نسبت به یک رایحه عالی که برای شما عالی است ...

ادامه مطلب
سایر

ژست گرفتن عروس و داماد برای عکاسی

ژست های عکس عروس و داماد همواره باید شیک و مد روز باشد چه در آتلیه چه را باغ ، پس باید بهترین ژست های عکاسی برای روز مراسم عروسی یاد بگیریم زیرا عکس های مراسم عروسی همیشه یکی از ماندگارترین و جذاب ترین عکس های زندگی هر فردی است که با گذشت سال ها دوست دارد با دیدن آنها لذت ببرد ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

پس از افتادن گوشی و ضربه خوردن آن چه کنیم؟

برای خیلی از افراد پیش آمده است که به هنگام افتادن گوشی و ضربه خوردن آن دست و پای خود را گم کرده و نمیدانیم چکار کنیم راه حل این موضوع را دربلاک مگ ملاحظه فرمایید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

بررسی روابط دوستی دختر و پسر از نظر روانشناسی

دوستی دختر و پسر هایی که هدف های غیر از ازدواج دارند پایدار نیستند و فقط باعث وابستگی و ایجاد مشکلات در زندگی هر دو طرف می شود.

ادامه مطلب

مطالب جالب

اخبار

آغاز مهلت مجدد ثبت نام آزمون دستیاری پزشکی

مرکز سنجش و پذیرش وزارت بهداشت برای ویرایش و ثبت نام آزمون دستیاری پزشکی مهلت مجدد در نظر گرفت.

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس عروس بچه گانه جدید

ما در این مطلب جدیدترین لباس عروس بچه گانه جدید را به شما معرفی می کنیم ، باید اعتراف کنید که لباس‌های توری ظریف ، واقعا ً شیرین هستند . این هفت تا از لباس‌های دوست‌داشتنی محبوب ما هستند که می تواند برای لباس عروس بچه گانه و دخترانه ایده های خوبی به شما بدهد ...

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس ساقدوش عروس زمستانی

لباس‌های مختلف زیادی برای عروسی زمستانی وجود دارد . در اینجا نحوه پوشش دادن ساقدوش های عروس در زمانی که سرد است را به شما می آموزیم ! در حالی که اغلب زوج‌ها به سادگی وانمود می‌کنند که آب و هوا در طول عروسی متوقف می‌شود ، برخی دیگر به انتخاب فصل از طریق تم و لباس در اطراف سرما احترام می‌گذارند ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

انواع مختلف مدل آرایش برای ساقدوش ها

هنگامی که یک عروسی را برنامه‌ریزی می‌کنید ، نه تنها باید در مورد چیزی که می‌خواهید در روز بزرگ به آن نگاه کنید فکر کنید ، اما شما همچنین ساقدوش ها را برای فکر کردن نیز دارید . هماهنگ کردن یک گروه از ظاهر کامل دختران به خصوص برای چنین روز مهمی می‌تواند یک کار دلهره‌آور باشد . بنابراین از این ۱۰ آرایش پر زرق و برق که برای ساقدوش عروس شما هستند لذت ببرید ...

ادامه مطلب
مد و استایل

انتخاب کت و شلوار عروسی

چیزی که در ذهن همه ما وجود دارد این است که در هر مراسم عروسی اغلب چشم ها به سمت عروس است، اما این به هیچ عنوان نباید بهانه ای شود که داماد شیک پوشی خود را از یاد ببرد. در واقع مانند همه چیزهای دیگر، در اینجا نیز ترکیب و هماهنگی بین عروس و داماد میتواند بسیار باشکوه و تاثیرگذار باشد ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

چند راهکار برای داشتن پوست زیبا

"رنگ رخساره خبر میدهد از سر درون". این عبارت کوتاه و قدیمی به راستی حق مطلب را ادا میکند و نشان میدهد از زمان های قدیم به یک واقعیت واقف بوده اند: پوست زیبا نشانه سلامتی است. داشتن پوست زیبا از اساسی ترین رموز زیبایی و جذابیت به شمار میرود ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

آرایش عروس ۲۰۱۹

حساسیت و اهمیت روز ازدواج را به هیچ وجه نمیتوان انکار کرد. بدون شک چشمگیرترین صحنه یک مراسم عروسی ، خود عروس است که توجه همه را به خود جلب میکند. بنابراین باید توجه ویژه ای به ظاهر و آرایش عروس داشت و آن را بر طبق اصول زیبایی شناسی و پرهیز از افراط و تفریط صورت داد و نباید اجازه داد اضطراب و وسواس بیش از حد باعث گم کردن مسیر و بیراهه رفتن شود. با رعایت اصول ابتدایی که در ادامه خواهد آمد میتوانید آسوده خاطر باشید ...

ادامه مطلب
مد و استایل

مدل مانتوپ تابستانی

یکی از دغدغه های هر دختر خانمی پوشیدن و همراه مد بودن است و یکی از این مورد هایی که همیشه دوست دارند همراه مد باشند مدل مانتو می باشد ، ما در این مطلب از مجله بلاک مگ جدیدترین و شیکترین مدل های مانتو 2019 دخترانه را به شما عزیزان معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

ادامه مطلب