سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


فرهنگ و هنر

بهنوش بختیاری با فیلمی درباره خودکشی

بهنوش بختیاری بازیگر سینما و تلویزیون این روز ها نخستین تجربه کارگردانی خود در عرصه سینما را با ساخت فیلم مستند فصل انگور کسب می کند.

ادامه مطلب
ورزشی

لاغری در 6 روز با دو مدل رژیم مخصوص

با یک رژیم لاغری طبیعی و برنامه های غذایی 3 وعده کامل روزانه ای که در این بخش برایتان خواهیم گفت، به سرعت و بدون عوارض یک کاهش وزن طبیعی خواهید داشت.

ادامه مطلب
اخبار

کارکنان استارتاپ ها و تاکسی های اینترنتی بیمه می شوند

مسئله بیمه همواره از اساسی ترین مشکلات شاغلین است که در شرکت های استارتاپی و دورکاری کمتر دیده می شد که این موضوع به دست "رضا الفت نسب" در دست پیگری است

ادامه مطلب
دانش و فناوری

دلیل داغ شدن لپ تاپ و خاموش شدن ناگهانی

علت داغ شدن لپ تاپ چیست؟ آیا ایجاد حرارت زیاد توسط لپ تاپ باعث بروز مشکلاتی برای دستگاه می شود؟چه کنیم که اصلا لپ تاپمان حرارت زیادی ایجاد نکند؟ اینها سوالاتی هستند که مطمئنا تمام کاربران لپ تاپ با آن مواجه بوده یا هستند.

ادامه مطلب
 خودرو

آژانس کرایه اتومبیل و اجاره خودرو

کرایه اتومبیل و اجاره خودرو همیشه برای قشر ضعیف جامعه امری مشکل است ، بخصوص برای تازه عروس داماد هایی که قسد دارند یک ماشین عروسی را برای مراسم عروسیشان کرایه یا اجاره بفرمایند ، وب سایت بلاک مگ برای راحت کردن کرایه و اجاره خودرو آژانس کرایه اتومبیل و اجاره خودرو راه انداخته است که ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

رازهای زیبایی

همه ما به دنبال راه هایی هستیم که زیباتر دیده شویم، در این بین نمیتوان از نقش پوست در زیبایی چشم پوشید. روش های زیادی وجود دارد که میتوان به پوست کمک کند صاف و بدون لک باشد مانند شستن آن در شبها و مرطوب نگه داشتن و استفاده از ضد آفتاب ها در طول روز. اما کارهای دیگری هم وجود دارند که در این نوشتار به آنها اشاره خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

چگونه ناخن های زیبایی داشته باشم

آماده کردن برای روز عروسی همیشه در مورد توجه به جزئیات است . روز عروسی یک لحظه بسیار ویژه برای تمام زنان است و شما می‌خواهید نگاه کنید و احساس یک شاهزاده خانم را داشته باشید . برای دیدن و احساس بهترین حالت ، داشتن دست‌ها ، پاها و ناخن‌ها بسیار مهم است . زمانی که شوهر شما آن نوار عروسی را بر روی انگشت خود قرار می‌دهد ، می‌خواهید دست‌هایتان زیبا به نظر برسند و ناخن‌های شما خیره‌کننده باشند ...

ادامه مطلب
سایر

آیا باید بچه‌ها رو به عروسی دعوت کنیم

دعوت کردن کودکان به عروسی شما یک سوال دشوار است ، این واقعا ً به اولویت شخصی می‌رسد . آن‌ها شوخی و خنده فوری را در طول روز به آن اضافه می‌کنند ! در اینجا برخی از نکات وجود دارد که اگر در یک بچه را به عروسی خود ببرید چه اتفاقی می افتد ...

ادامه مطلب
 خودرو

باورهای غلط اما رایج درباره استفاده از کولر خودرو

روشن کردن کولر باعث مصرف بیش از حد سوخت خودرو نمی شود در زمان استفاده از کولر آرام تر برانید تا فشار کمتری به خودرو وارد شود.

ادامه مطلب

سراسر وب

کتاب آشپزی

انواع مدلمدل کیک عروسی شیک برای همه سلیقه ها

زمانی که نوبت انتخاب کیک عروسی شما می‌رسد ، حقایق دیگری در نظر گرفته می‌شود : ظرفیت ، سلیقه ، ظاهر و سبک . تلاش برای تیک زدن همه جعبه‌ها می‌تواند بسیار سخت باشد و کارهای زیادی در برنامه‌ریزی عروسی انجام دهید ، اما استرس نداشته باشید . ما دوست داریم با به اشتراک گذاشتن برخی از الهامات به شما کمک کنیم ، در اینجا ۱۰ ایده کیک عروسی برای سبک‌های مختلف وجود دارد ...

ادامه مطلب
مد و استایل

کفش پاشنه بلند رنگی ست کنیم

روش ها و ایده های زیادی وجود دارد برای اینکه انواع لباس را با کفش های پاشنه بلند رنگی ست کنیم ، از جمله نوع لباس ، رنگ لباس ، جنس لباس و ... که ما در ادامه این مطلب شما را با جدیدترین روش های ست کردن کفش پاشنه بلند رنگی با لباس اشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
ورزشی

تمرینات 15 دقیقه ای مخصوص چربی سوز

در بین حرکات ورزشی دسته ای با تحت فشار قرار دادن بافت های چربی لاغری و کاهش وزن را سرعت می بخشند ، در ادامه این بخش به بهترین تمرینات چربی سوز و کاهش وزن اشاره خواهیم کرد.

ادامه مطلب
سایر

حقایقی جالب در مورد ماهی ها که باید بدانید

ماهی ها موجودات آبزی مهره داری هستند که دارای حدود 30 هزار گونه در جهان می باشند و جالب است از حقایقی که در مورد آن ها و زندگی شان وجود دارد بدانید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

عکاسی از یک عروسی از نامزدی تا پذیرایی

چه می‌شود اگر شما بتوانید تمام این لحظات را قبل از روز عروسی ثبت کنید ؟ این لحظات چقدر شگفت‌انگیز بود ؟ خوب ، یک راه برای انجام این کار وجود دارد و تمام طول آن کمی آماده‌سازی است تا مطمئن شوید آن خاطراتی را دارید که به مدت یک عمر طول خواهند کشید.

ادامه مطلب
مد و استایل

جدیدترین مدل های لباس عروس ایرانی

ما در این مطلب مجله عروسی بهترین و جدیدترین گالری ها و گالری های مدل های لباس عروس رو به شما معرفی می کنیم ، جهت دیدن جدیدترین مدل های لباس عروس می توانید به ادامه مطلب مراجعه بفرمایید و از مدل های لباس عروس جدید لذت ببرید ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

خیانت در ازدواج

خیانت یکی از مسایلی است که در سالیان اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. با پیشرفت و شهری شدن بیشتر زندگی ها و شکسته شدن برخی تابو ها، حالا فرصت بیشتری برای صحبت راجع به این موارد وجود دارد. اکثرا تصور بر این است که این مرد ها هستند که خیانت میکنند، اما خانم ها نیز خیانت میکنند ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

چه هدیه ای یک خانم را خوشحال می کند ؟

یکی از مشکلات همیشگی آقایان انتخاب و خرید یک هدیه مناسب برای خانم هاست اما کار سختی نیست دادن چند هدیه با توجه به سلیقه آن ها برای هر خانمی مناسب است.

ادامه مطلب
ورزشی

از کجا بفهمیم که رژیم لاغری ما اشتباه است؟

این اشتباهات در رژیم غذایی کاهش وزن شما را به تاخیر می اندازد و باعث شکست در رژیم لاغری شما میشود.

ادامه مطلب

مطالب جالب

سایر

آیا باید بچه‌ها رو به عروسی دعوت کنیم

دعوت کردن کودکان به عروسی شما یک سوال دشوار است ، این واقعا ً به اولویت شخصی می‌رسد . آن‌ها شوخی و خنده فوری را در طول روز به آن اضافه می‌کنند ! در اینجا برخی از نکات وجود دارد که اگر در یک بچه را به عروسی خود ببرید چه اتفاقی می افتد ...

ادامه مطلب
 خودرو

اجاره ماشین عروس در تهران

ماشین عروسی و تزیین آن به بهترین شکل ممکن آرزوی هر عروس و دامادی برای روز مراسم عروسیشان می باشد ، اجاره ماشین عروس شاید برای اکثریت جامعه که در سطح مالی نرمالی هستند کاری سخت باشد به همین خاطر باید دنبال آژانس های اجاره ماشین عروس گشت ، ما در این مطلب بهترین آژانس اجاره ماشین عروس در تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس عروس جدید

دختر ها و خانم ها دوست دارند در شب عروسی خود یک اندام لاغر و متناسب و بدون هیچ ایرادی داشته باشند ، به همین خاطر به اندام خود توجه زیادی دارند که به دلایلی رژیم و برنامه ورزشی برای خانم ها قبل از مراسم عروسی کاری سخت می باشد . به همین خاطر اگر در آرزوهای خود همیشه یک لباس عروس شیک را در ذهن دارید به یاد داشته باشید که به اندام خود توجه داشته باشید تا لباس عروس بر تنتان به بهترین شکل دیده شود ...

ادامه مطلب
سایر

مجله اینترنتی بلاک مگ

مجله های اینترنتی و پورتال های جامع اینترنتی و عروسی یک از مباحث جذاب دنیای اینترنت می باشد که طرفدارهای زیاد خود را دارد ، ما در این وسط یکی از جذاب ترین مجله های اینترنتی و پورتال های جامع عروسی را برای شما عزیزان طراحی کرده ایم تا بتوانید از تمام موضوعات ان بهره لازم را ببرید که ...

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس عروس بچه گانه جدید

ما در این مطلب جدیدترین لباس عروس بچه گانه جدید را به شما معرفی می کنیم ، باید اعتراف کنید که لباس‌های توری ظریف ، واقعا ً شیرین هستند . این هفت تا از لباس‌های دوست‌داشتنی محبوب ما هستند که می تواند برای لباس عروس بچه گانه و دخترانه ایده های خوبی به شما بدهد ...

ادامه مطلب
 خودرو

جدیدترین گل آرایی ماشین عروس

از اهمیت شب عروسی و مراسم آن هر چه بگوییم شاید کم باشد، اتفاقی که روند آینده زندگی ما را مشخص میکند و خاطراتش برای همیشه در ذهنمان میماند. در این میان مهم است که هزینه هایمان را به شکل صحیح مدیریت کنیم تا مراسمی رویایی داشته باشیم تا همه درباره آن صحبت کنند و زیر بار قرض و بدهی هم نرویم ...

ادامه مطلب
مذهبی

حکم بازی با ورق برای تفریح

آیا اگر افراد بدون شرط بندی و قصد قمار و بُرد و باخت و کسب درآمد، بلکه فقط برای سرگرمی و مشغول بودن، مبادرت به بازی با ورق کنند، آن افراد مرتکب حرام شده اند؟

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

راهنمای انتخاب مدل کیک عروسی

ما همواره به دنباله این هستیم که زیباترین کیک عروسی را در روز مراسم عروسی خود داشته باشیم ، به همین خاطر همواره در اینترنت به دنبال شیکترین و زیباترین کیک عروسی می گردیم ، ما در این مطلب راهنمای انتخاب یک کیک عروسی زیبا را به شما می گوییم و همچنین زیباترین کیک های عروسی در ایران را به شما نشان می دهیم ...

ادامه مطلب
سایر

بهترین دسته گلهای عروسی

اگر شما دسته گل عروسی را دوست داریئ ، می توانید این ۶ دسته گل عروسی را برای سال ۲۰۱۹ مورد ستایش قرار خواهید داد ! در اینجا بهترین دسته گلهای عروسی گرداوری شده‌است که می توانید از آنها ایده بگیرید ...

ادامه مطلب