سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


مد و استایل

هزینه متوسط لباس ساقدوش

زوج‌ها امروزه تاکید زیادی بر این دارند که مراسم عروسی آن‌ها منسجم و برازنده به نظر برسد. همه چیز در مورد تکمیل عروس و اضافه کردن به زیبایی‌شناسی عروسی کلی با رنگ‌ها و بافت‌های ساقدوش عروس است . بنابراین زوج‌های ایرانی چقدر مایل به صرف لباس ساقدوش عروس هستند ؟ هزینه متوسط چقدر است ؟

ادامه مطلب
ورزشی

حرکات ورزشی مخصوص مبتلایان به سندرم پاتلا

سندرم درد پاتلا ممکن است با انجام برخی ورزش های سخت افزایش یابد که باید برای جلوگیری از آن از حرکات ورزشی مناسب و موثر استفاده و درد زانو را کاهش داد.

ادامه مطلب
اخبار

سازمان تامین اجتماعی استخدام می کند

مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی از استخدام پیمانی در بهمن ماه جاری خبر داد.

ادامه مطلب
سبک زندگی

خدمات عروسی

وقتی بحث از مراسم عروسی می شود عروس و داماد ها دنباله بهترین خدمات عروسی می گردند تا مراسم عروسی خود را با بهترین شکل ممکن توسط این خدمات عروسی برگذار بکنند ، خدمات عروسی شامل موارد زیادی میشود از جمه تالارعروسی ، تالارپذیرایی ، اتلیه عکاسی ، اتلیه عروسی و دیگر خدمات عروسی که در رابطه با مراسم عروسی هستند که ...

ادامه مطلب
اخبار

علیرضا بیرانوند در آستانه جدایی از پرسپولیس !

پس از جدایی برانکو از پرسپولیس و رفتن علی علیپور از این تیم احتمال جدایی علیرضا بیرانوند هم وجود دارد.

ادامه مطلب
مد و استایل

قوانین ست کردن رنگ لباس

اگر میخواهید با قوانین و اصول ست کردن رنگ لباس در دنیای مد آشنا شوید و بدانید کدام رنگ ها با هم قابل ست شدن هستند با ما همراه باشید.

ادامه مطلب
سایر

مهریه چیست ؟

مهریه، مالی است که مرد به نشانه محبت در هنگام ازدواج به همسر خود میپردازد و یا مسولیت پرداخت آن را به عهده میگیرد. اما این مهریه که باید نشانه مهر و محبت و عشق بین زوجین باشد در سالیان اخیر موجب مشکلات فراوانی شده است، به طوریکه به محل کسب درآمد برای برخی تبدیل شده است و مردان زیادی را هم در گوشه زندان قرار داده است. اما آیا مهریه موفقیت و تداوم زنگی را تضمین میکند؟

ادامه مطلب
 روانشناسی

روانشناسی خجالت

آیا شما در كنار دیگران احساس آرامش نمی‌كنید؟ اگر پاسخ آری است؛ پس باید گفت این «دیگران» هستند كه شما را می‌ترسانند. آیا ترس و هراس شما از دیگران طبیعی است؟ آیا این طبیعی است كه یك نگاه، یك لبخند یا یك حركت دیگران اغلب از سوی شما به بدترین شكل تعبیر و تفسیر شود؟ پاسخ من اینست كه: تا حدودی عادی است ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

خورشت بامیه ؛ طرز تهیه کامل خورشت بامیه

در اواسط پخت بامیه و نمک و زرد چوبه و رب را به آن اضافه کنید. بامیه را تاحدی بپزید که له نشود. لیمو عمانی را با پوست قطعه قطعه کرده و ... برای پخت خورش بامیه لذیذ و دلچسب با آشپزخانه بلاک مگ همراه ما باشید.

ادامه مطلب

سراسر وب

کتاب آشپزی

طرز تهیه کباب ساتای مرغ

کباب ساتای مرغ ، غذایی استوایی با مرغ کبابی به همراه سس تند بادام زمینی است.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

طب سنتی برای درمان شکنندگی مو

شکنندگی مو و نازک شدن تارهای مو از رایج ترین مشکلات خانم ها می باشد، برای درمان و جلوگیری از شکنندگی مو روش های خانگی وجود دارد که به افزایش موهای نازک و شکننده کمک بسیاری می کند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

پوستی درخشان در روز عروسی داشته باشیم

در حالی که ما از مراقبت از پوست خود لذت می‌بریم و با بهترین محصولات از آن محافظت می‌کنیم ، در مراقبت از پوست مانند دوستانمان که در حال مراقبت از پوست هستند ، نیستیم . آن‌ها به ما کمک کردند تا بهترین راه برای تضمین پوست درخشان روز عروسی شما را فراهم کنند ، که محصولاتی که باید از آن استفاده کنند و چه زمانی برای حداکثر نتایج . ما حتی این ماسک‌ها را به صورت شخصی امتحان کردیم و آن‌ها واقعا ً فوق‌العاده بودند ! ببینید که چگونه می‌توانید از پوست درخشان روز عروسی خود اطمینان حاصل کنید ...

ادامه مطلب
ورزشی

رژیم غذایی مفید برای از بین بردن سلولیت

رژیم های غذایی مناسب می توانند مشکل پوست پرتقالی شکل یا سلولیت را حل کنند، پس بهتر است مواد غذایی ضد سلولیت را بشناسید تا به سرعت از شر سلولیت خلاص شوید.

ادامه مطلب
اخبار

نتایج اولیه آزمون استخدامی فراگیر دستگاه های اجرایی کشور

نتایج اولیه آزمون فراگیر دستگاه های اجرایی کشور منتشر شد.

ادامه مطلب
سایر

هزینه های دسته گل عروس

گل‌ها یکی از آن عناصر زیبا در یک عروسی هستند که واقعا ً می‌تواند همه چیز را به هم نزدیک کند. از موضوع تان به رنگ پس‌زمینه ، گل‌های عروسی شما بخش واقعا جادویی روز عروسی هستند . ما در این مطلب هزینه های لازم برای خرید یک دسته گل عروس را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
مذهبی

فتوای مراجع درباره رشوه خواری و فرد رشوه گیرنده

یکی از بلاهای بزرگ که از دیرباز دامنگیر بشر شده و امروز نیز با شدت بیشتر ادامه دارد، موضوع رشوه خواری است

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه سالاد میوه برای کودک

سالاد میوه برای کودک نوعی از سالادها است که در عین راحتی بسیار خوشمزه است.این دستور تهیه را می توانید در آشپزخانه بلاک مگ ببینید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

کارهای ممنوع بعد از دعوای زن و شوهری

اگر با همسرتان دعوا کرده اید بعد از دعوا به او بی محلی نکنید و اگر خواست دوباره موضوع را پیش بکشد از او زمان بخواهید تا آرام شوید.

ادامه مطلب

مطالب جالب

سایر

مزایا و معایب عروسی در فضای باز

آیا تا به حال فکر کرده اید جشن عروسی خود را زیر ستاره‌ها برگذار کنید ؟ در اینجا چند مورد از مزایا و معایب ازدواج در فضای باز وجود دارد. اگر می خواهید که یک رویداد واقعاً جادویی را در مراسم عروسی خود داشته باشید ا، یک عروسی زیر ستاره‌ها بهترین راه برای داشتن همچین مراسم عروسی است. صدها ستاره نور افسونگری ایجاد می‌کند که دارای گودال‌های آتش در فضای باز و گرم‌کن‌های مخصوص رقص و یک سالن رقص بزرگ است و مهمانان این نوع مراسم را دوست خواهند داشت ، در ادامه مزایا و معایب عروسی در فضای باز را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

آتلیه عروس داماد

در مهمترین روز زندگی شما عزیزان یکی از مهمترین کارها زیبا به تصویر کشیدن روز عروسی می باشد ، ما در وبسایت بلاک مگ با استفاده از تخصص ، تجهیزات و فناوری روز با داشتن بهترین تیم حرفه ای از فیلم بردار و عکاس به شما در زمینه مراسم عروسی کمک می کنیم ...

ادامه مطلب
اخبار

سازمان تامین اجتماعی استخدام می کند

مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی از استخدام پیمانی در بهمن ماه جاری خبر داد.

ادامه مطلب
سایر

گفت و گوی طنز ازدواج

در این بخش از سایت بلاک مگ گفتگویی جالب و طنزآمیزی را می خوانید که این گفتگو بین دختر و پسر مربوط به ازدواج جوانان امروزی در قالب طنز می باشد.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه کامل “پیراشکی”

“پیراشکی” یک شیرینی خوشمزه و نام آشنا که طرز تهیه آسان و همچینن با حداقل مواد را دارا می باشد.

ادامه مطلب
سایر

مهریه چیست ؟

مهریه، مالی است که مرد به نشانه محبت در هنگام ازدواج به همسر خود میپردازد و یا مسولیت پرداخت آن را به عهده میگیرد. اما این مهریه که باید نشانه مهر و محبت و عشق بین زوجین باشد در سالیان اخیر موجب مشکلات فراوانی شده است، به طوریکه به محل کسب درآمد برای برخی تبدیل شده است و مردان زیادی را هم در گوشه زندان قرار داده است. اما آیا مهریه موفقیت و تداوم زنگی را تضمین میکند؟

ادامه مطلب
مد و استایل

دسته گل عروس

دسته گل عروسی یکی از مواردی است که عروس ها حساسیت زیادی روی آن نشان میدهند که البته حساسیت بجایی است. یک دسته گل رنگی در دست عروسی که لباس یکپارچه سفید رنگ بر تن دارد توجه زیادی را جلب میکند. با انتخاب درست این دسته گل، میتوان بر زیبایی و دلربایی عروس در روز عروسی افزود. سایز دسته گل، رنگ آن، گل های آن، مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد ...

ادامه مطلب
مد و استایل

تیپ مردانه از نوعی که خانم ها می پسندند

طرز لباس پوشیدن آقایان تاثیر بسیار زیادی بر جذب دیگران دارد پس آقایانی که میخواهند خوش تیپ و جذاب و مورد پسند خانم ها باشند باید نکاتی را برای یک تیپ مردانه مناسب رعایت کنند.

ادامه مطلب
سبک زندگی

سبک زندگی در ازدواج

امروزه تمایل به مجرد ماندن به علت تغییراتی که در جامعه رخ داده بیش از پیش شده است؛ عواملی مانند مسائل اقتصادی، مسولیت پذیری، جهیزیه و مهریه و بیکاری روی جوان ها تاثیرگذار بوده و باعث شده ترجیح دهند مجرد بمانند. آنهایی هم که تن به ازدواج میدهند معمولااگاهی و شناخت درستی از ازدواج درست و اصولی ندارند ...

ادامه مطلب