سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سایر

اس ام اس زیبا و جدید تولدت مبارک دخترم

اس ام اس های بسیار زیبا و جذاب تولدت مبارک از طرف پدر و مادر به دختر را در این مطلب مشاهده نموده و سپس زیباترین متن را برای بیان تبریک تولد دخترتان انتخاب نمایید.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

چگونه ناخن های زیبایی داشته باشم

آماده کردن برای روز عروسی همیشه در مورد توجه به جزئیات است . روز عروسی یک لحظه بسیار ویژه برای تمام زنان است و شما می‌خواهید نگاه کنید و احساس یک شاهزاده خانم را داشته باشید . برای دیدن و احساس بهترین حالت ، داشتن دست‌ها ، پاها و ناخن‌ها بسیار مهم است . زمانی که شوهر شما آن نوار عروسی را بر روی انگشت خود قرار می‌دهد ، می‌خواهید دست‌هایتان زیبا به نظر برسند و ناخن‌های شما خیره‌کننده باشند ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

رمان طنز جذاب و پرفروش

افرادی هستند که ترجیح می‌دهند هنگام خواندن یک کتاب هم لبخندی بر لب داشته و از آن بیشتر لذت ببرند؛ در این مطلب به معرفی چند رمان طنز خواهیم پرداخت.

ادامه مطلب
سبک زندگی

خیانت در ازدواج

خیانت یکی از مسایلی است که در سالیان اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. با پیشرفت و شهری شدن بیشتر زندگی ها و شکسته شدن برخی تابو ها، حالا فرصت بیشتری برای صحبت راجع به این موارد وجود دارد. اکثرا تصور بر این است که این مرد ها هستند که خیانت میکنند، اما خانم ها نیز خیانت میکنند ...

ادامه مطلب
سایر

حقایقی جالب در مورد ماهی ها که باید بدانید

ماهی ها موجودات آبزی مهره داری هستند که دارای حدود 30 هزار گونه در جهان می باشند و جالب است از حقایقی که در مورد آن ها و زندگی شان وجود دارد بدانید.

ادامه مطلب
مد و استایل

نکات کلیدی در انتخاب کفش عروسی

یک کفش عروسی مناسب می تواند هم با لباس عروس ست شود و هم یک مراسم عروسی کامل را داشته باشد به همین خاطر کفش های عروسی یکی از آخرین مورد هایی است که در برنامه ریزی عروسی سازماندهی می شود چون یک عامل مهم در نگاه عروس است به همین دلیل شما باید کفش عروسی را انتخاب کنید که تناسب با همه نیاز های عروسی شما داشته باشد ...

ادامه مطلب
مذهبی

حقوق زن در اسلام

زنان مصر باستان از عالیترین مزایای‏ اجتماعی و حقوقی زمان خود برخوردار بوده‏اند. چنانکه شاید هنوز هم زنان بسیاری از کشورهای‏ جهان کنونی بر مقام و منزلتی که آنان داشته‏اند،غبطه‏ برند.بقول«ماکس مولر»محقق معروف آلمانی در جهان،هیج ملت نوخاسته و یا کهنسالی را نمیتوان‏ یافت که در آن،مقام و مرتبه زن بپایه و منزلتی که‏ زنان وادی نیل داشته ‏اند،رسیده باشد»

ادامه مطلب
مد و استایل

سفارش لباس عروس

هر دختر خانمی از بچگی آرزوهای خیلی بزرگی دارد و در رویاهای کودکانه خود به آرزو ها و هدف های خود فکر می کند ، یکی از مهمترین و زیباترین آروزهای هر دختری داشتن یک مراسم عروسی شیک و زیبا است و مهمترین قسمت این مراسم لباس عروسی است که می پوشد و همواره آرزوی داشتن یک لباس عروسی زیبا را در سر می پروراند ...

ادامه مطلب
سایر

قوانین حقوقی ازدواج

عدم آگاهی لازم از قوانین حقوقی ازدواج باعث انباشت بسیار زیاد پرونده های مرتبط با ازدواج در دادگاه ها شده است. هر چند در زمانی زندگی میکنیم که ارتباطات و اطلاعات، همه جنبه های زندگی را فراگرفته، اما هنوز هم تعداد زیادی، آگاهی کافی از حقوق خود و دیگری در ازدواج ندارند و همین موجب شده ...

ادامه مطلب

سراسر وب

سلامت و بهداشت

چطور در روز عروسی بیمار نشویم

در روز خاص عروسی بستگی دارد از چه چیز هایی غافل شوی و نگران این هستی که یه بیماری بد رو به هم بزنی و خودت رو به دلایل اشتباه تو عروسیت ببینی ؟ هیچ وقت از این نمی‌ترسی که چطور قبل از عروسی تو از بیماری جلوگیری کنی . ما در این قسمت راه ها و روش های بیمار نشدن در روز عروسی را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

جشن تولد حمیرا ریاضی در کافه امیرحسین مدرس

حمیرا ریاضی بازیگر سینما و تلویزیون کشورمان صفحه اینستاگرامش را با انتشار عکس هایی از جشن تولدش در کافه امیرحسین مدرس به روز کرد.

ادامه مطلب
سایر

پذیرایی مراسم عروسی

برگزاری مراسم و جشن عروسی خود به اندازه کافی هیجان انگیز و جذاب است، اما اگر دیگر اصول برگزاری آن را نیز رعایت کنیم به خاطره انگیزی و ماندگاری آن خواهیم افزود. یکی از مهمترین بخش های هر مراسمی، قسمت پذیرایی آن میباشد که همه مهمانان به آن توجه ویژه ای دارند ؛ بطوریکه میتواند به تنهایی عروسی را برای مهمانان رخدادی خاطره انگیز ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

نکات مهم در مورد شستن موها

خانم ها و دختران جوان، همواره علاقمند اند تا موهای شان صاف و درخشان جلوه نماید و بعد از شستشو، به جرشدن بیش از حد موها مواجه نگردند؛ از این کار به مشکل بزرگی برای عدۀ زیادی از خانم ها مبدل گردیده است و باعث کنده شدن تارهای زیاد از موهای شان می گردد. برای حل این مشکل، مواردی وجود دارد که با رعایت آن، همواره موهای صاف و درخشانی خواهید داشت.

ادامه مطلب
ورزشی

لاغری در 6 روز با دو مدل رژیم مخصوص

با یک رژیم لاغری طبیعی و برنامه های غذایی 3 وعده کامل روزانه ای که در این بخش برایتان خواهیم گفت، به سرعت و بدون عوارض یک کاهش وزن طبیعی خواهید داشت.

ادامه مطلب
سبک زندگی

ماه عسل عروس و داماد

ماه عسل یکی از اجزای جدیدالورود مراسم عروسی امروزه ایرانیان است، بدین معنا که در مراسم عروسی سنتی ایرانی وجود ندارد و از فرهنگ های غربی وارد شده است. به هر روی امروزه ماه عسل توسط فرهنگ ما مورد پذیرش واقع شده است و توجه ویژه ای از سوی زوج های جوان به این مسافرت دونفره بعد از ازدواج میشود. در فرهنگ غربی، عروس و داماد بعد از مراسم ...

ادامه مطلب
ورزشی

معرفی برنامه غذایی بدنسازی برای افزایش، کاهش یا حفظ وزن

برنامه غذایی بدنسازی با توجه به هدف شما از جمله کاهش، افزایش و یا ثابت نگه داشتن وزن متفاوت است. به طور مثال رژیم‌های درشت مغذی برای افزایش وزن و رژیم‌های کتوژنیک و کرب سایکلینگ برای کاهش وزن استفاده می‌شوند.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

عجیب ترین گورستان های ایران در تاریخ

قبرستان به خودی خود ترسناک و وهم انگیز هست و انسان از شنیدن نامش و آنچه در آن می گذرد در این گزارش با چند مورد از گورستان های ایران که بسیار خاص هستند آشنا می شوید.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه کنسرو برگ مو با ماندگاری بالا

بهترین روش برای نگهداری از برگ مو، تهیه کنسرو برگ مو است. یکی از مزیت‌های این روش، نگهداری طولانی‌مدت برگ مو با ماندگاری بالاست که باعث می‌شود در هر فصلی به آن دسترسی داشته باشیم.

ادامه مطلب

مطالب جالب

 آرایش و زیبایی

نکاتی درباره آرایش عروس

در مراسم عروسی مهمترین چیزی که وجود دارد آرایش عروس می باشد و عروس خانم ها باید توجه زیادی را قبل از رفتن به آرایشگاه نسبت به این موضوع داشته باشند ، ما در این مطلب از مجله عروسی نکات مهم در رابطه با آرایش عروس را با شما در میان می گذاریم تا شیکترین آرایش را در روز مراسم عروسی داشته باشید ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

شب اول ازدواج باید چه کرد

شب اول ازدواج در جامعه ما به شکل یک تابو است و مردم عادت ندارند درباره آن حرف بزنند، اما به هر حال این شب، چیزی است که همه، روزی با آن روبرو میشوند. پس بهتر است به جای پنهان کاری و خود را به اون راه زدن، درباره آن بیشتر صحبت کنیم...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

راهنمای انتخاب مدل کیک عروسی

ما همواره به دنباله این هستیم که زیباترین کیک عروسی را در روز مراسم عروسی خود داشته باشیم ، به همین خاطر همواره در اینترنت به دنبال شیکترین و زیباترین کیک عروسی می گردیم ، ما در این مطلب راهنمای انتخاب یک کیک عروسی زیبا را به شما می گوییم و همچنین زیباترین کیک های عروسی در ایران را به شما نشان می دهیم ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

بهداشت روانی چیست

علائم و نشانه هایی در رفتار و خلق و خوی افراد وجود دارد که از طریق آن ها می توان به داشتن یا نداشتن سلامت و بهداشت روانی هر فرد پی برد.

ادامه مطلب
سایر

تشریفات مجالس چیست

واژه ای که در مواقع عروسی به گوشمان می خورد تشریفات مجالس است که این واژه به معنی این است که کارها و برنامه ریزی هایی که عروس و داماد ها برای برگذاری مراسم عروسی خود انجام می دهند ، این برنامه ریزی ها شامل موارد زیادی می شوند از جمله اجاره تالار عروسی ، باغ تالار ، مزون لباس عروس ، دسته گل عروسی ، ما در این مطلب از دنیای مجله عروسی در مورد تشریفات مجالس با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

چرا ما از گوش دادن به موسیقی لذت میبریم؟

کمتر کسی در دنیا پیدا میشود که از گوش دادن به موسیقی لذت نبرد ، به همین دلیل درباره چرایی لذت بردن از موسیقی گزارشی تهیه کرده ایم که خواندنش خالی از لطف نیست.

ادامه مطلب
ورزشی

اینکه حین یا بعد ورزش عضلات درد میگیرد خوب است یا بد؟

ورزش زیاد و غیر اصولی می تواند موجب آسیب دیدگی بدن شود، در برخی مواقع بدن دچار درد در حین ورزش و یا بعد از ورزش می شود، علت مهم درد عضلات پس از ورزش چیست و چگونه درمان می شود؟

ادامه مطلب
دانش و فناوری

تفاوت لامپ ال ای دی و هالوژن چیست؟

تفاوت لامپ‌ ال ای دی و هالوژن در ساختار، طول عمر و CRI‌ آنهاست که در مجموع می‌توان گفت ال ای دی ها کارایی و طول عمر بهتری دارند و بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه کامل “پیراشکی”

“پیراشکی” یک شیرینی خوشمزه و نام آشنا که طرز تهیه آسان و همچینن با حداقل مواد را دارا می باشد.

ادامه مطلب